Evvel
: Varlığının
başı olmayan Al-Awwal
: The First.
Cenab-ı Hak buyuruyor:
"O Evvel'dir, Ahir'dir,
Zâhir'dir, Bâtın'dır." (1)
Cenab-ı
Hak yaratmayı başlatan ve sürdürendir. Bütün mükevvenatı var eden,
bütün
nesne ve olayları icad edip ortaya çıkarandır. Her şeyden
evveldir.
Bir evveli, bir öncesi yoktur.
O'dur Evvel, her şeyden önce, başlangıcı yoktur ve
her şeyin ilkidir. Çünkü varlıkların hepsinin başlangıcı ve hepsini
ortaya çıkarandır. Ve son,
hepsinin yok olmasından sonra O, bâkidir
"O'nun zâtından başka her şey helak olacaktır..." (Kasas,88), "Yer
yüzünde bulunan her canlı yok olacak, ancak azamet ve ikram sahibi
Rabbinin zâtı bâki kalacak ." (Rahmân,
26,27) âyetlerinin ifade
ettikleri mânâya göre varlıkların hepsi helak ve fenâya gider ve
gidebilir, ancak O, kalır. Bütün yaratıkların, varlık sebepleri ortadan
kalkınca esasen helak edilirler ve yok olurlar. Sonra bütün işler ona
döndürülür. Binaenaleyh O, hepsinden evvel olduğu gibi, hepsinin gayesi
ve varlığın sonudur. Binaenaleyh O'nun için ne yalnız Evvel ve de
yalnız Ahir diye hükmetmemeli, "Evvel ve Ahir" demelidir. (2)
Allah Teâlâ, başlangıcı olmayan evvel,
sonu
olmayan Âhir'dir. O, her şeyden önceki Evvel'dir, her şeyden
sonraki
Âhir'dir. O, var etmede ve yaratmada Evvel, hidayete ve başarıya
erdirmede Âhir'dir. O, kalplerdekini bilen Avvel, ayıp ve kusurları
örten Âhir'dir. Başlangıç ilk olarak Allah'la başladı, son olarak dönüş
yine O'nadır. (3)
Bu İsmi Bilmenin Faydası:
Allah'ın Evvel olduğunu
bilmek, sadece sebeplere bakmaktan, bunlar üzerinde durup düşünmekten
kurtulmamızı ve daha geniş düşünmemizi sğlar. O'nun salt lütuf ve
ihsanına ve merhametine bakmamıza yardım eder. Hiçbir varlığın herhangi
bir katkısı olmadan O'nun bize sayısız nimetler verdiğini düşünmemizi
sağlar. Mutlak yokluğun olduğu bir ortamda bütün varlığı sonra da
bizleri yarattı. Bütün varlıklar yok iken, adı dahi zikredilmezken O,
her şeyi bizim için hazırladı. BiBize güç ve kuvvet verdi, varlıklar
için sebep-sonuç kanunu koydu. O'nun varlığı hiç bir vesileye bağlı
değildir. Allah'ın Evvel ismini bu şekilde anlayan O'na mutlak manada
muhtaç olduğunu bilir. Bütün içtenliği ile O'na ibadet etmesi
gerektiğini daha iyi anlar. (3)
'Evvel' ve
'Ahir'in yarattıklarının bir başı ve bir
sonu
vardır. Yaşımız kadar yaşıyoruz ve bizi ilk defa getiren, son
defa
götürüyor. Yani O'ndan geldik O'na dönüyoruz. Öyle ise O'na
yaraşır
işler yapalım. Hayırlı hizmetlerde ilklere imza atalım.