Namazla İlgili Soru ve Cevaplar

Adet halinde kılamadığı namazları sonradan kılmak mekruh olur mu?

Bu namazların kaza edilmesi şüphesiz ki mekruhtur. (1)

Ayna ve vitrin karşısında namaz kılınabilinir mi?

Namaz esnasında mekruh sayılan birtakım hareketler vardır ki; bunlar her ne kadar namazı bozmasa da, namazın ruhu  hükmünde olan masnevi haz ve zevkine gölge düşürür. Bunun için dikkat edilmesinde fayda vardır.

Genel kaide; namazdaki huşua zarar veren, yani namaza duran insanın dikkatini  dağıtan, kendisini bütünüyle namaza vermesine engel olan şeyler mekruh sınıfına girer. Namaza durulduğunda insanın karşısına gelen ayna ve vitrin gibi şeyler ve birtakım manzaralar dikkatimizi dağıtıp, bizi kendisiyle meşgul ediyorsa, namazdaki huşua zarar veriyorsa şüphesiz bu hal de mekruh sınıfına girer. Dikkatimizi dağıtmıyorsa mekruh sayılmaz.  (2)

Çocuk kusmuğu ile namaz kılınır mı?


Sahih görüşe göre büyüğün ve küçüğün kusmuğu ister yemek olsun, isterse su, necistir. Temizlenmeden namaz kılınmaz. (1)

Erkek namazdaki hanımını öpse namaz bozulur mu?


Erkek, namaz kılan hanımını şehvetle veya şehvetsiz öpse veya tutsa, kadının namazı bozulur. Eğer bir hanım namaz kılan kocasını öpse, kocasında şehvet olmazsa namazı bozulmaz .(1)

Erkekler Cuma Namazından çıkmadan kadınlar öğle namazı kılabilir mi?

Kadınlar Cuma günleri diğer günlerdeki  gibi öğle namazını kılarlar.

Cuma cemaatini  beklemelerine gerek yoktur. Ezan okunduktan sonra öğle namazını kılabilirler.

Ancak hanımlar  müsait iseler camide Cuma namazı da kılabilirler. (2)

Ev İçinde Kadın Cemaat

Cami  ve mescidlerde toplanmış kadın cemaatine erkek imamın namaz kıldırmasında bir kerahet yoksa da ev içinde toplanmış bir cemaate bir erkeğin imamlık yapmasında kerahet vardır. Şayet imamdan başka bir erkek daha bulunur ve cemaate katılırsa veya imamın mahremi bulunan bir kadın yahut zevcesi bulunursa o takdirde ev içinde imamlık yapması mekruh olmaz.

İmama uyacak bir tek kadın cemaat bulunsa imamın tam arkasında durur.

Bir tek kadın ile, bir tek erkek imama uyacak olursa; erkek sağ tarafına, kadında arkasına durur. (8)

Günah İşleyen Namaz Kılabilir mi?

Namaz bir ibadettir günah işleyende namaz kılabilir, namaz kılmalıdır.

Kadının İmamlığı Caiz mi?

Kadınların namazda imamlık yapması, bir kadının hemcinsleri olan diğer kadınlara imamlığı ve kadın-erkek karışık cemaate veya sadece erkeklere imamlığı olarak iki kısma ayrılır.

Kadının hemcinsleri olan diğer kadınlara imamlığı konusunda, Hz. Peygamber (s.a.)'in hanımlarından Ümmî Seleme ve Hz. Aişe' nin kadınlara imam olarak namaz kıldırdıklarına, bu durumda öne geçmeyip ilk safın ortasında durduklarına ait ilk devir hadis kaynaklarında bilgiler vardır. Kadınların günlük beş vakit namazda olduğu gibi, teravih namazında da diğer kadınlara imamlık yapmaları lslam fakihleri tarafından caiz görülmüştür .

Bir kadının, erkeklere veya kadın-erkek karışık cemaate imamlık yapması ise, ilk hadis kaynaklarından Ahmed b. Hanbel' in Müsned' inde, Ebu Davud'un Sünen' in de, İbn Huzeyme' nin Sahih' inde, Beyhaki ' nin Sünen-i Kebir' inde, Hakim' in Müstedrek' inde ve muahhar pek çok kaynakta yer alan bir habere göre Hz. Peygamber (s.a.v.) istisnai olarak Ümmî Varaka isimli hafız-ı Kur'an bir sahabiyye hanımın kendi ev halkına imamlık yapmasına izin vermiştir. Ümmî Varaka' nın ev halkı ise, ölümünden sonra azad olmaları kaydıyla hür kıldığı biri erkek diğeri hanım iki köleden ibaretti. Bu rivayete dayanarak İmam Ahmed, Ebu Sevr, Müzeni, Taberi, Ibn Teymiyye gibi alimler, kadının zaruret halinde erkeklere de imamlık yapabileceğini söylemişlerdir.
İmam-ı Azam Ebu Hanife, Şafii gibi müctehidler ile Cumhur-ı fukaha ise, kadının erkeklere imamlığını caiz görmemişlerdir.  (6)

Kadınlar başı açık namaz kılabilir mi?

Bütün mezheplere göre, kadınların namazda başlarını örtmeleri gerekir. (3)  Namazın sahih olması şartını yerine getirmiş olmak için başını örtmüş olmaya ihtiyaç kesindir. (4)

Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz:
"Allah ergenlik çağına ulaşan kadının başörtüsüz olarak kıldığı namazını kabul etmez." (5) buyurmuştur.


Kadınlar Cuma Namazı ile yükümlü müdür?

Cuma namazı farz-ı ayındir. Cuma namazı ancak cemaatle kılınır.
Cuma namazının farziyyetiyle ilgili ayetin (Cum'a, 62/9) kadın ve erkekleri içeren umumi hükmü sünnetle tahsis edildiği için, cuma namazı ile sadece hür, mukim ve sağlıklı erkek Müslümanlar mükelleftir.
Nitekim bir hadis-i şerifte,

"Hürriyetine sahip olmayan köle, kadın, çocuk ve hasta müstesna olmak üzere, cemaatle cuma namazı kılmak, her müslüman üzerinde vacip bir haktır." (7) buyurulmuştur. Bu itibarla kadınlar cuma namazı ile yükümlü değildir. Cuma namazının kadınlara farz olmadığı konusunda icma vardır. Asr-ı saadetten beri hiçbir İslam müçtehit ve alimi bunun aksini söylememiş, bütün İslam ülkelerinde, her dönemde uygulama da böylece devam ede gelmiştir.

Vakıa, cuma ve bayram namazları ile yükümlü olmadıkları halde kadınlar isterlerse bu namazlara katılabilirler. Bu takdirde, kendisine cuma namazı farz olmayan (mesela dinen misafir sayılan) bir kişinin cuma namazını kıldığında o günkü öğle namazını kılmasına gerek olmadığı gibi, cuma namazına katılan kadınların da ayrıca öğle namazını kılmaları gerekmez.

Nitekim günümüzde beş vakit namazda ve özellikle teravihte olduğu gibi, gerek asr-ı saadette, gerek sonraki dönemlerde kadınlardan çok sayıda cuma ve bayram namazlarına katılanlar olmuştur. Ancak ne Hz. Peygamber (s.a.v) döneminde ne de müteakip asırlarda beş vakit namazla mükellef kadınların tamamının cuma ve bayram namazlarına katıldığı sabit değildir. Günümüzde de isteyen hanımların cami adabına uyarak camilerin kendilerine ayrılan bölümlerinde, cuma ve bayram namazı kılmalarında hiçbir sakınca yoktur.

Kadının namazda farz olan tesettürü

Kadının namazda farz olan tesettürü yüz, eller ve ayakları hariç vücudunun tamamı, hatta baştan sarkan saçlarınıda  içine almaktadır. Avret olan uzuvlardan birinin dörtte biri, namaz içinde, üç tesbih miktarı açılsa namazın sıhhatine mani olur.(8)

Bir kadın, elbise bulunduğu halde giymeyip, kimsenin bulunmadığı bir yerde ve karanlık bir odada çıplak olarak namaz kılsa, ittifak ile namaz sahih olmaz. (8)

Altını gösteren elbise veya baş örtüsü ile kılınacak namaz caiz değildir. Baş ve vücudun örtülmesi demek, üzerine birşey koymak demek değil, altını göstermeyecek kalınlıkta dokunmuş bir kumaşla kapatılması demektir.

Avret olarak kabul edilmiş uzuvlardan biri açık olduğu halde bir rukün eda edilecek olsa, namazın bozulacağı hususunda icma vardır.

Kadınlı Erkekli Birlikte Namaz Kılınır mı?

Kadınlar ile erkekler karışık şekilde birlikte saf olup namaz kılması ve hele hele kadınların başı açık namaz kılması dinen kesinlikle uygun değildir, caiz değildir. Fitne ve İslam’ı yozlaştırma girişimidir. İslâm böyle bir şeyi kesinlikle kabul etmez... (9) 

İslam’ın başından başlayarak günümüze kadar gelen uygulamalarda bu gibi konularda bir karışıklık ve anlaşmazlık söz konusu olmamış, şahısların yorumuna da bırakılmamıştır. İlgili fıkıh kitaplarının hükümlerine bir göz attığımızda bu konuların açık seçik tespitlerinin yapıldığını görmek mümkündür.

Hanımlar Resulullah’ın (sav) zamanında hem vakit namazlarını hem de cuma namazlarını mescitte kendilerine mahsus yerlerde başları kapalı olarak kılmışlardır. Hatta bir ara Mescid-i Saadet’e girip çıkan hanımların izdihama sebep olacak kadar çoğalmaları üzerine Efendimiz (sas) Hazretleri, hanımların erkeklerle sıkışmayacak şekilde izdihamsız girip çıkacağı özel bir kapı dahi tahsis etmiştir. Bu sebeple de hanımların camiye alınmadıkları, cuma namazlarından mahrum bırakıldıkları şeklindeki iddiaları doğru bulmak mümkün değildir. Nitekim fıkıh kitaplarında hanımların cuma kılmaları konusundaki hükümlerini şöyle bir üslupla ifade etmek mümkündür:

Camide aradaki mevcut mesafeyi kaldırıp erkekler arasında omuz omuza sürtünerek yeni bir cemaat örneği meydana getirmeye çalışmak ise sonuçları itibarıyla caiz olmayan ve omuz omuza olduğu iki yanındaki erkekle, arkasındaki erkeğin namazının bozulmasına sebep olan bir davranıştır. (4)

Kaza Namazı Olan Nafile Namazı Kılabilir mi?

Şafii mezhebine göre, kazası olan kimsenin nafile  namazı kılması haram olarak kabul edilmektedir.

Hanefi  mezhebine göre durum farklı bulunmaktadır.

Şöyle ki:

Kazası olan kimsenin, geçmiş namazlarını kaza etmesi, nafile kılmakla meşgul olmasından evla ve efdal bulunmaktadır. Bu hükmün istisnaları vardır. Beş vakit namazın evvelindeki veya sonundaki namazlar ile duhâ, tesbih, tehiyyetü'l-mescid ve evvabin namazları gibi hakkında teşvik edici hadis-i  şerifler bulunan nafileler müstesna tutulmuştur. (8)
 

Namazda adet gören kadın ne yapar?


İster, ilk adet olsun, isterse düzgün adeti olsun, kanın ilk görüldüğü andan itibaren namazı terkeder, çünkü namaz kendiliğinden bozulur. 

Eğer bu namaz farz ise, sonra kaza etmek gerekmez. Şayet nafile ise sonradan kaza etmek vacip olur. Zira farz olan namaz, zaten vaciptir, başlamakla vacip olmaz. Fakat nafile bir  namaza başlamakla o namaz, kılana vacip olur.  (1)



Namazda düşen takkeyi iki el ile almak namazı bozar mı?


Bir el ile alıp koymalıdır.

Namaz vaktinde adetli kadın ne yapar?

Adet olan kadın namaz vakitlerinde abdest alıp evinin namaza ayırdığı köşesinde namaz kılacak kadar bir müddet oturup, tesbih ve kelime-i tehvit ile meşgul olması müstehaptır. Böylece uzun zaman ayrı kalacağı namaza karşı usanç duymamış olur.

Menhelu'l-Varidin'de o kadına hayatında en güzel kıldığı namazın sevabı verilir denilmektedir. (1)






Kaynaklar:
1) Büyük Kadın İlmihali, Rauf PEHLİVAN
2) Aileye Özel Fetvalar,  Mehmed Paksu
3) Setr-i Avret, Mehmet Talü, Milli Gazete, 30 Ocak 2006
4) Erkekler arasında başı açık cuma kılan kadınlar konusu!..,  Ahmed Şahin, Zaman Gazetesi, 01.02.2006
5) Ebû Dâvud, Salat:85, No:641, 1/229; Tirmizi, Salat:160, No:377, 1/388; İbn-i Mâce, Tahâret:132, No:655, 1/215
6) Din İşleri Yüksek Kurulu Kararları,  Diyanet İşleri Başkanlığı, 23.06.2002
7) Ebu Davad, Salat, 168, Hadis No:1O67; Beyhekı, III, 172
8) Günümüz Meselelerine Açıklamalı Fetvalar, Mehmed Emre, Eskişehir, Balıkersir-Bilecik Eski Müftüsü
9) Kadınların Başı Açık İbadet Etmesi, Mehmet Talü, Milli Gazete, 28-29 Ocak 2006
10) Ramazan Ayvallı
Ana Sayfa